Okullarda İç Çevre Kalitesi Anlatıldı

Webinar Videosu

Türk Tesisat Mühendisleri Derneği 2021-2022 Çevrimiçi Seminer Dönemi’nin ilk etkinliği 2 Eylül 2021 tarihinde gerçekleştirildi.  Okullarda İç Çevre Kalitesi konulu seminere Prof. Dr. Sait Cemil Sofuoğlu, Prof. Dr. İbrahim Atmaca, Doç. Dr. Ziya Haktan Karadeniz ve Doç. Dr. Zeki Yılmazoğlu katılırken seminerin moderatörlüğünü TTMD Yönetim Kurulu Başkanı Meriç Sapçı yürüttü.

Açılışta konuşan Meriç Sapçı, kapalı ortamlardaki havanın dış havaya göre 2-5 kat daha kirli olduğuna ve insan ömrünün yaklaşık %80’inin kapalı alanlarda geçtiğine dikkat çekerek solduğumuz havanın kalitesinin sorgulanmasını gerektiğini söyledi.  Sapçı, alınacak mühendislik kontrol tedbirleri sayesinde Covid-19 hastalığına sebep olan virüsler de dahil tüm patojenlerin insanlardan uzak tutulabilmesinin sağlanacağını ancak bulaş riskinin tamamen sıfırlanamayacağını belirtti.

Okullarda iç hava kalitesi ve yönetimi başlıklı bir sunum yapan Prof. Dr. Sait Cemil Sofuoğlu, iç çevre kalitesini belirleyen ısıl, akustik, görsel konfor, koku, titreşim ve iç hava kalitesi gibi unsurları sıraladıktan sonra iç hava kalitesini belirleyen kirleticiler hakkında bilgi verdi.  Kirleticilerin kaynak gücü ve sıklığının önemli olduğunu belirten Sofuoğlu, yapılması gerekenin aralarında mekanik havalandırmanın ana unsur olduğu iç hava kalitesi yönetimi stratejilerinin birlikte uygulanması olduğunu ifade etti. Dünya Sağlık Örgütü’nün çocuk dostu okullar rehberi hakkında bilgi veren Sofuoğlu: “Sınıflarda karbondioksit konsantrasyonunun 1000 ppm artması devamsızlığı göreceli %10 ile %20 arasında arttırmaktadır. Okullarda devamsızlığa neden olan en önemli etkenlerden biri astımdır. Sınıflardaki hava kirliliğinin artması, alerji ve astım ile ilgili sağlık problemleri geliştiren ve tetikleyen bir faktördür. Daha fazla taze hava verilen sınıflarda okuyan çocukların akademik performansları düşük taze hava verilen sınıflarda okuyanlara göre %14-15 düzeyinde daha yüksek olduğu bulunmuştur” dedi.

Okullarda Isıl Konforun Öğrenci Sağlığı ve Akademik Başarısı Üzerine Etkisi başlıklı bir sunum gerçekleştiren Prof. Dr. İbrahim Atmaca, Isıl konforu “ısıl çevreden memnun olunan düşünce hali” olarak tanımladıktan sonra ısıl konfora etki eden çevresel parametrelerin sıcaklık, bağıl nem, hava hızı ve ortamdaki yüzeylerin sıcaklıklarına bağlı olan ortalama ışınım sıcaklığı olduğunu; kişisel parametrelerin ise kişilerin hareketlilik veya düşünme süreçlerine bağlı metabolik aktivite düzeyi ve giyinme durumu olduğunu belirtti. Isıl konforla ilgili uluslararası ASHRAE ve ISO Standartları hakkında detaylı bilgiler aktaran Atmaca; Çin’de okullarda ısıl konfor üzerine yapılan bir çalışmanın detaylarını paylaştı: “Yapılan çalışma sonunda yüksek veya düşük sıcaklıkların neden olduğu termal rahatsızlığın, öğrenci öğrenme performansı ve sağlığını etkilediği kanıtlanmıştır. Sıcaklık değişimi sadece termal konforu değil aynı zamanda öğrencilerin hasta bina sendromu olarak adlandırılan burun kuruluğu, boğaz ağrısı, halsizlik gibi etkiler üzerinden yapılan kendilerini iyi hissetme hallerini de etkilemiştir. En iyi öğrenme performans, öğrenciler ortamı "biraz serin" hissettiğinde elde edilmiştir. Sonuç olarak, sınıflardaki konfor alanını kabul edilebilir alt sıcaklık değerlerinde ayarlamak önemlidir. Yani mevsime uygun kışlık normal iç ortam giyim hali durumu için 20 oC sıcaklıklar optimum seviyelerdir. Ayrıca, soğuk konforsuz çevre, sıcak konforsuz çevreye nazaran hasta bina sendromlarına bağlı olarak öğrenci sağlığı açısından daha zararlı olduğu da çalışmada tespit edilmiştir.”

Seminerin üçüncü sunumunu “Sınıflarda Taze Havanın Etkin Dağılımı” başlığında yapan Doç. Dr. Ziya Haktan Karadeniz, farklı ülkelerin sınıflarda havalandırmayla ilgili standart değerlerini paylaşarak kirlilik miktarına göre havalandırmanın artırılmasını gerektiğini söyledi. Farklı havalandırma tasarımlarını detaylı şekilde kıyaslayan Karadeniz, önemli olan konunun havalandırma verimi ve havalandırma yaşı olduğunu söyleyerek 3 farklı havalandırma tasarımından elde edilen verileri paylaştı. Karadeniz sunumunun son bölümünde patajonlerin hava ile taşınımında nem, sıcaklık ve hava hızı gibi faktörlerin etkilerine ilişkin bilgiler aktararak patojenlerin oluşumu ve havalandırma ile taşınımına değindi: “Patojenlerin hava ile taşınımı önümüzdeki en önemli sorundur. Çözümü ancak doğru tasarlanmış etkin bir havalandırma sistemi ile mümkündür.  Havalandırma verimi, hava değişim verimi ve kirletici atma etkinliği genel olarak belirlenerek farklı havalandırma tasarımları karşılaştırılabilir. Böylece doğru tasarıma yakınsamak mümkündür. Türkiye’nin genel durumunu temsil edebilecek bir sınıf için çalışma yapılarak, daha etkin havalandırma sağlayan, enerji verimliliği yüksek, basit ve ucuz bir sistem tasarımı yapılabilir.”

Okullarda Bulaş için Risk Analizi ve Havalandırma ile Bağlantısı başlıklı bir sunum yapan Doç. Dr. Zeki Yılmazoğlu, sağlıklı bir yaşam için iç çevre kalitesinin her şeyden önce geldiğine dikkat çektikten sonra iyi havalandırılmış kapalı ortamlarda riskin çok daha düşük olduğunu belirtti. Türk Tabipleri Birliği’nin açıkladığı okullar açılırken alınması gereken önlemlere de değinen Yılmazoğlu, son olarak risk hesaplama aracı hakkında bilgi verdi. Pandemi ve sonrası iç ortam için hava kalitesi indeksini gösteren karbondioksit değerlerini paylaşan Yılmazoğlu, risk analizinde virüsün kaynağının çok önemli olduğunu söyledikten sonra kapalı alanlardaki riskler ve alınacak önlemleri sıraladı. Sunumda özellikle okullarda havalandırmanın önemi belirtildi ve 30 kişilik bir sınıfta bir enfekte öğrencinin olması durumunda havalandırma yok iken riskin %82, doğal havalandırma yani pencerelerin açılması ile riskin %49 ve mekanik havalandırma olması durumunda riskin %7 olacağını belirtti. Son olarak, mekanik havalandırması olmayan sınıflarda CO2 sensörlerinin teneffüs zamanını belirlemek için kullanılabileceğini ve HEPA filtreli ve UVC lambaya sahip hava temizleme sistemlerinin mekanik havalandırması olmayan sınıflarda kullanılarak riskin azaltılabileceğini belirtti.  

Dinleyicilerin yoğun ilgi gösterdiği soru cevap bölümünün ardından etkinlik sona erdi.

Okullarda İç Çevre Kalitesi Anlatıldı Okullarda İç Çevre Kalitesi Anlatıldı Okullarda İç Çevre Kalitesi Anlatıldı Okullarda İç Çevre Kalitesi Anlatıldı
Paylaş:


   
            <   
İletişim
Adres: Bestekar Cad. Çimen Apt. No:15/2 Kavaklıdere/Ankara
Tel: +90 312 419 45 71 -
Fax: +90 312 419 58 51
EMail: ttmd@ttmd.org.tr